លោក ហ៊ុន សែន ៖ បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​​​​​​​ជាតិ​​​នឹង​​​បាត់​​​បង់​​​អាសនៈ​​សភា​​​​ ​​​ប្រសិន​​​បក្ស​​​នេះ​​​ហ៊ាន​​​ធ្វើ​​​ពហិការ​​​​​​

​​​លោក​​​ វ៉ូលហ្គាំង​​​ ម៉ូស័រ (Wolfgang Moser) ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​អាល្លឺម៉ង់​​​ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​កាល​​​ពី​​​ថ្ងៃម្សិលមិញ​​​ថា  លោក​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​​​ព្រមាន​​​​​​ថា ខ្លួន​​​នឹង​​​ប្រគល់​​​អាសនៈ​​​សភា​​​របស់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ឲ្យ​​​គណ​​​បក្ស​​​តូច​​​ៗ​​​ ប្រសិន​​​បើ​​​​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​នេះ​​​​​​បដិសេធ​​​មិន​​​ទទួល​​​យក​​​អាសនៈ​​​របស់​​​ខ្លួន​​​នៅ​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​ទេ​​​នោះ​​​។

លោក ម៉ូស័រ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​​​ស្នើ​​​ឲ្យ​​​លោក​​​ផ្ញើសារ​​​នេះ​​​បន្ត​​​​​​ទៅ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ អំឡុង​​​កិច្ច​​​ប្រជុំ​​​មិន​​​បើក​​​ចំហ​​​មួយ​​​នៅ​​​ការិយាល័យ​​​លោក​​​​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​រូប​​​នេះ​​​ កាល​​​ពី​​​ព្រឹក​​​ម្សិលមិញ ​​។ លោក ម៉ូស័រ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​បន្ត​​​ថា នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​រូប​​​នេះ​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​អំពី​​​លទ្ធភាព​​​នៃ​​​ការ​​​បែង​​​ចែក​​​អាសនៈ​​​របស់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ឲ្យ​​​គណបក្ស​​​នយោបាយ​​​តូច​​​ៗ​​​ផ្សេងៗ​​​​​​ទៀត​​​ដែល​​​សុទ្ធ​​​តែ​​​គ្មាន​​​អាសនៈ​​​សភា​​​ក្នុង​​​ករណី​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​​​​ធ្វើ​​​ពហិកា​​​មិន​​​ចូល​​​រួម​​​ក្នុង​​​សម័យ​​​ប្រជុំ​​​សភា​​​​​​។

អ្នក​​​ធ្វើ​​​អត្ថាធិប្បាយ​​​នយោបាយ​​​នានា​​​បាន​​​ធ្វើ​​​ការ​​​កត់​​​សម្គាល់​​​ថា អាសនៈ​​​សភា​​​ចំនួន​​​៥៥​​​របស់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​អាច​​​រារាំង​​​គណ​​​បក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា​​​ដែល​​​មាន​​​៦៨​​​អាសនៈ​​​ពី​​​ការ​​​បង្គ្រប់​​​នូវ​​​កូរ៉ុម​​​​​​​​​​​​ចាំ​​​បាច់​​​សម្រាប់​​​ការ​​​បើក​​​សម័យ​​​ប្រជុំ​​​សភា​​​លើក​​​ដំបូង​​​ស្ដី​​​ពី​​​ការ​​​បង្កើត​​​រាជ​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ក្រោយ​​​​​​ពេល​​​លទ្ធផល​​​នៃ​​​កា​​​រ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ប្រកាស​​​ជា​​​ផ្លូវ​​​ការ​​​រួច​​​​​​។

លោក ម៉ូស័រ បាន​​​និយាយ​​​ពី​​​ជំនួប​​​ជាមួយ​​​នឹង​​​លោក​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​ ហ៊ុន សែន ថា “ គាត់​​​បាន​​​ដាក់​​​ចេញ​​​សេនារីយោចំនួន​​​ពីរ​​​​​​​​​។ ទី១​​​គឺ​​​​​​គាត់​​​ផ្ដល់​​​កិច្ច​​​សហប្រតិបត្តិការ​​​ជិត​​​ស្និទ្ធ​​​ជាង​​​នៅ​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​ [អាណត្តិ​​​មុន​​​]…  គាត់​​​បាន​​​និយាយ​​​ថា គាត់​​​ព្រម​​​ធ្វើ​​​កិច្ច​​​សហ​​​ប្រតិបត្តិការ​​​ ប៉ុន្តែ​​​បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​លទ្ធភាព​​​នៃ​​​ការ​​​បង្កើត​​​ដៃ​​​គូ​​​ចម្រុះ​​​” ជាមួយ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​។ លោក ម៉ូស័រ បាន​​​បន្ត​​​ថា សេនារីយោ​​​ទី២​​​គឺ​​​មិន​​​ល្អ​​​សម្រាប់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ទេ​​​។

ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​រូប​​​នេះ​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “ គាត់​​​ [លោក ហ៊ុន សែន] បាន​​​និយា​​​យ​​​ថា រដ្ឋ​​​ធម្មនុញ្ញ​​​​​មាន​​​មាត្រា​​​មួយ​​​ … ប្រសិន​​​បើ​​​សមាជិក​​​សភា​​​មិន​​​ទទួល​​​យក​​​អាសនៈ​​​របស់​​​ខ្លួន​​​តាម​​​ពេល​​​កំណត់​​​ទេ​​​នោះ​​​  មាន​​​មាត្រា​​​មួយ​​​ដែល​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​គាត់​​​បែង​​​ចែក​​​អាសនៈ​​​ឲ្យ​​​គណបក្ស​​​ផ្សេង​​​ទៀត​​​​​​”។

លោក ម៉ូស័រ បាន​​​បន្ថែម​​​ថា “ តាម​​​ការ​​​យល់​​​ដឹង​​​របស់​​​ខ្ញុំ​​​ គ.ជ.ប. [គណៈកម្មាធិការ​​​ជាតិ​​​រៀប​​​ចំ​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​] ទើប​​​អាច​​​ធ្វើ​​​ដូច្នោះ​​​​​​បាន​​​។ គាត់​​​មិន​​​បាននិយាយ​​​ថា ខ្លួន​​​គាត់​​​ផ្ទាល់​​​នឹង​​​ធ្វើ​​​ដូច្នោះឡើយ​​​​​​។ ប៉ុន្តែ​​​គាត់ [លោក ហ៊ុន សែន] បាន​​​បញ្ជាក់​​​ច្បាស់​​​ណាស់​​​ថា គាត់​​​ទន្ទឹង​​​រង់​​​ចាំ​​​ការ​​​ធ្វើ​​​កិច្ច​​​សហ​​​ប្រតិបត្តិការ​​​” ជាមួយ​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​នេះ។

ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​នឹង​​​សេនារីយោ​​​ទី​​​១ លោក ម៉ូស័រ​​​ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ថា លោក​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​មិន​​​បាន​​​បរិយាយ​​​ថា តើ​​​កិច្ច​​​សហ​​​ប្រតិបត្តិការ​​​ជាមួយ​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​នឹង​​​មាន​​​លក្ខណៈបែប​​​ណា​​​ឡើយ​​​ ប៉ុន្តែ​​​លោក​​​យល់​​​ថា លោក ហ៊ុន សែន ប្រហែល​​​ជា​​​ចង់​​​សំដៅ​​​ទៅ​​​លើ​​​មុខ​​​តំណែង​​សំខាន់​​​ៗ​​​​​​​​​សម្រាប់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ក្នុង​​​គណៈកម្មការ​​​មួយ​​​ចំនួន​​​​​​ក្នុង​​​ចំណោម​​​គណៈ​​​កម្មការ​​​​​​របស់​​​សភា​​​។

ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​រូប​​​នេះ​​​បាន​​​បន្ត​​​​​​ថា ក្រៅ​​​ពី​​​​​​នេះ​​​​​​​​​​​​ លោក ហ៊ុន សែន “ បាន​​​និយាយថា រដ្ឋា​​​ភិបាល​​​នឹង​​​ត្រៀម​​​ខ្លួន​​​បាន​​​ប្រសើ​​​រ​ជាង​​​សព្វ​​​ដង​​​​​​ក្នុង​​​ការ​​​ឆ្លើយ​​​តប​​​ទៅ​​​នឹង​​​ការ​​​ចោទ​​​សួរ​​​នៅ​​​រដ្ឋ​​​សភាជាតិ​​​​​​​​​”។ លោក​​​ ម៉ូស័រ បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា លោក​​​មិន​​​ធ្វើ​​​អត្ថាធិប្បាយ​​​អំពី​​​លទ្ធភាព​​​នៃ​​​ការ​​​បែង​​​ចែក​​​អាសនៈ​​​សភា​​​របស់​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​ឲ្យ​​​គណបក្ស​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ទៀត​​​ដោយ​​​បង្ខំ​​​ទេ​​​ ព្រោះ​​​លទ្ធផល​​​ផ្លូវ​ការ​​​នៃ​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នៅ​​​មិន​​​ទាន់​​​បាន​​​ចេញ​​​ផ្សាយ​​​នៅ​​​ឡើយ​​​។

លោក ម៉ូស័រ ក៏​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ផង​​​ដែរ​​​ថា គេ​​​មិន​​​ទាន់​​​អាច​​​​​​និយាយ​​បាន​​​ថា តើ​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​​​​មាន​​​លក្ខណៈ​​​សេរី​​​ និង​​​យុត្តិធម៌​​​ឬ​​​នៅ​​​ទេ​​​ ប៉ុន្តែ​​​លោក​​​​​​មាន “ សង្ឃឹម​​​ខ្លះ” លើ​​​គណៈកម្មាធិការ​​​ស៊ើប​​​អង្កេត​​​ដែល​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​​​​កំពុង​​​អំពាវ​​​នាវ​​​ឲ្យ​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​ដើម្បី​​​ស៊ើប​​​អង្កេត​​​ពី​​​សេចក្ដី​​​រាយការណ៍​​​ពី​​​ភាព​​​មិន​​​ប្រក្រតី​​​​​​នៅ​​​ថ្ងៃ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​។

ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​រូប​​​នេះ​​​ ក៏​​​បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ផង​​​ដែរ​​​ថា លោក​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​ ហ៊ុន សែន បាន​​​ស្វាគមន៍​​​ឱកាស​​​នៃ​​​ការ​​​ស៊ើប​​​អង្កេត​​​ពី​​​ភាព​​​មិន​​​ប្រក្រតី​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​អំឡុង​​​ជំនួប​​​មិន​​​បើក​​​ចំហ​​​នេះ។ ប៉ុន្តែ កាល​​​ពី​​​ម្សិលមិញ​​​ គ.ជ.ប. បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​​​​តួនាទី​​​ដោយ​​​ផ្ទាល់​​​ណាមួយ​​​របស់​​​គណ​​​បក្ស​​​នយោបាយ​​​ ឬ​​​អង្គការ​​​ក្រៅ​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ក្នុង​​​ការ​​​ស៊ើប​​​អង្កេត​​​ពី​​​ភាព​​​មិន​​​ប្រក្រតី​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​ ខណៈ​​​ប្រព័ន្ធ​​​ផ្សព្វ​​​ផ្សាយ​​​រដ្ឋ​​​បាន​​​ចេញ​​​ផ្សាយ​​​សេចក្ដី​​​កែ​​​តម្រូវ​​​​​​ដោយ​​​បញ្ជាក់​​​ថា  លោក ហ៊ុន សែន មិន​​​បាន​​​ស្វាគមន៍​​​ការ​​​ចូល​​​រួម​​​ “​​​ ជា​​​អន្តរជាតិ” ក្នុង​​​គណៈកម្មាធិការ​​​ស៊ើប​​​អង្កេត​​​ឯករាជ្យ​​​ ដែ​​​ល​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​បាន​​​អំពាវ​​​នាវ​​​ឲ្យ​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​នោះទេ​​​។

លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នក​​​នាំពាក្យ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ បាន​​​ហៅ​​​ការ​​​ព្រមាន​​​របស់​​​លោក ហ៊ុន សែន អំពី​​​ការ​​​បែង​​​ចែក​​​អាសនៈ​​​របស់​​​គណបក្ស​​​នេះ​​​ឲ្យ​​​គណបក្ស​​​ផ្សេង​​​ថា ជា​​​ទង្វើ​​​មិន​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​ និង​​​ “ ហួស​​​សម័យ​​​”។ លោក យឹម សុវណ្ណ បាន​​​ថ្លែង​​​ថា “ សូម​​​ឲ្យ​​​គាត់​​​សាក​​​មើល​​​ទៅ​​​។ ខ្ញុំ​​​ចង់​​​ឲ្យ​​​គាត់​​​សាក​​​មើល​​​ ហើយ​​​អ្នក​​​អាច​​​សួរ​​​អ្នក​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​ចំនួន​​​បី​​​លាន​​​នាក់​​​ទៅ​​​មើល​​​ថា តើ​​​នឹង​​​មាន​​​​​​អ្វីកើត​​​ឡើង​​ បើ​​​​​​គាត់​​​ព្យាយាម​​​បែង​​​ចែក​​​អាសនៈ​​​​​​សភា​​​របស់​​​គណ​​​បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ឲ្យ​​​គណ​​​បក្ស​​​ផ្សេង​​​នោះ​​​។ តើ​​​អ្នក​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​ព្រម​​​ឬអត់​​​ ហើយ​​​ចុះ​​​យុវជន​​​រាប់​​​លាន​​​នាក់​​​យល់​​​ព្រម​​​ឬអត់​​​?”។

លោក យឹម សុវណ្ណ ក៏​​​បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​ការ​​​អះអាង​​​របស់​​​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​​​ថា គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​អាច​​​បង្កើត​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ថ្មី​​​​​​ដោយ​​​គ្មាន​​​វត្ត​​​មាន​​​របស់​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​ ហើយ​​​បាន​​​បញ្ជាក់​​​ថា តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​​​​យ៉ាង​​​តិច​​​​​​​​​១២០​​​រូប​​​ត្រូវ​​​បង្ហាញ​​​ខ្លួន​​​​​​អំឡុង​​​សម័យ​​​ប្រជុំ​​​លើក​​​ដំបូង​​​របស់​​​សភា​​​ ដើម្បី​​​ឲ្យ​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ថ្មី​​​មាន​​​លក្ខណៈ​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​។

គួរ​​​បញ្ជាក់​​​ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​​ចែង​​​ថា រដ្ឋ​​​សភា​​​  “ ត្រូវ​​​មាន​​​សមាជិក​​​យ៉ាង​​​តិច​​​១២០​​​រូប​​​”។ ប៉ុន្តែ​​​ រដ្ឋ​​​ធម្មនុញ្ញ​​​ក៏​​​បាន​​​ចែង​​​ផង​​​ដែរ​​​ថា​​​ រដ្ឋ​​​សភា​​​នីតិកាល​​​ថ្មី​​​នីមួយ​​​ៗ​​​​​​ត្រូវ​​​តែ​​​ជ្រើស​​​រើស​​​ថ្នាក់​​​ដឹក​​​នាំ​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ដោយ​​​សំឡេង​ភាគ​​​ច្រើន​​​ដាច់ខាត​​​ ឬ​​​៥០​​​បូក​​​១​​​។

ទោះ​​​ជា​​​យ៉ាង​​​ណា​​​ រដ្ឋ​​​ធម្មនុញ្ញ​​​ហាក់​​​ដូច​​​ជា​​​ពុំ​​​មាន​​​មាត្រ​​​ណាមួយ ​​​ដែល​​​ចែង​​​ពី​​​ការ​​​ជំនួស​​​សមាជិក​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​​​​ដែល​​​បដិសេធ​​​មិន​​​ទទួល​​​យក​​​អាសនៈ​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ទេ​​​។ ទោះ​​​ជា​​​​​​ដូច្នេះ​​​ក្តី​​​​​​ ច្បាប់​​​ស្ដី​​​ពី​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​​​​ជ្រើស​​​តាំង​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​ចែង​​​ថា គ.ជ.ប. អាច​​​បែង​​​ចែក​​​អាសនៈ​​​របស់​​​គណបក្ស​​​ជាប់​​​ឆ្នោត​​​​​​ឲ្យ​​​គណបក្ស​​​ផ្សេង​​​បាន​​​ ប៉ុន្តែ​​​​​​ បាន​​​តែ​​​ក្នុង​​​ករណី​​​ដែល​​​​​​គណបក្ស​​​ជាប់​​​ឆ្នោត​​​នោះ​​​ “ ប្រកាស​​​បោះ​​​បង់​​​ចោល​​​” អាសនៈ​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ ឬ​​​ប្រសិន​​​បើ​​​គណបក្ស​​​នោះ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​លប់​​​ឈ្មោះ​​​ចេញ​​​ពី​​​បញ្ជី​​​គណបក្ស​​​នយោបាយ​​​ដែល​​​មាន​​​ការ​​​ទទួល​​​ស្គាល់​​​។

លោក គល់ បញ្ញា នាយក​​​ប្រតិបត្តិ​​​​​​គណៈ​​​កម្មាធិការ​​​ដើម្បី​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​ដោយ​​​សេរី និង​​​យុត្តិធម៌​​​នៅកម្ពុជា ហៅ​​​កាត់​​​ថា ខុមហ្វ្រែល​​​​​​ បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា មាត្រា​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ច្បាប់​​​ស្ដី​​​ពី​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​ជាតិ​​​នេះ​​​​​​មិន​​​អាច​​​យក​​​​​មក​​​ប្រើ​​​ដើម្បី​​​ដក​​​ហូត​​​មុខ​​​តំណែង​​​ជា​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​របស់​​​គណ​​​បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​បាន​​​ទេ​​​។

លោក​​​ គល់ បញ្ញា បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា   “ អ្នក​​​មិន​​​អាចធ្វើ​​​ការ​​​​​​សន្មតដោយ​​​ស្វ័យ​​​ប្រវត្តិ​​​ថា ពួក​​​គេ​​​បាន​​​បោះ​​​បង់​​​ចោល​​​ [អាសនៈ​​​សភា​​​របស់​​​ខ្លួន​​​]” ប្រសិន​​​បើ​​​ពួក​​​គេ​​​បដិសេធ​​​មិន​​​ទទួល​​​យក​​​ទេ​​​។ លោក បញ្ញា ក៏​​​បាន​​​សម្ដែង​​​ការ​​​យល់​​​ស្រប​​​ជាមួយ​​​លោក យឹម សុវណ្ណ​​ ថា រដ្ឋ​​​សភា​​​ជាតិ​​​តម្រូវ​​​ឲ្យ​​​​មាន​​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​យ៉ាងតិច​​​​​​១២០​​​រូប​​​អំឡុង​​​សម័យ​​​ប្រជុំ​​​សភា​​​​​​​​​លើក​​​ដំបូង​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ដើម្បី​​​បង្កើត​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ថ្មី​​​។

លោក កែវ ផល្លា ជា​​​ប្រធាន​​​នាយក​​​ដ្ឋាន​​​សេវា​​​កម្ម​​​ច្បាប់​​​នៅ​​​គ.ជ.ប. បាន​​​បដិសេធ​​​មិន​​​ធ្វើ​​​អត្ថាធិប្បាយ​​​អំពីកា​​​រ​​​ព្រមាន​​​របស់​​​លោក ហ៊ុន សែន តាម​​​រយៈ​​​ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​អាល្លឺម៉ង់​​​ឡើយ​​​។ លោក​​​បាន​​​ថ្លែង​​​ថា “ ខ្ញុំ​​​មិន​​​ដឹង​​​ទេ​​​។ ខ្ញុំ​​​មិន​​​អាច​​​ធ្វើ​​​អត្ថាធិប្បាយ​​​បាន​​​ឡើយ​​​”។

ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​អាល្លឺម៉ង់​​​ វ៉ូលហ្គាំង ម៉ូស័រ ក៏​​​បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ផង​​​ដែរ​​​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​​​ចោទ​​​ប្រកាន់​​​សហ​​​ភាព​​​អឺរ៉ុប​​​កាល​​​ពី​​​ម្សិលមិញ​​​​​​ថា និយាយ​​​ផ្សេង​​​ធ្វើ​​​ផ្សឹង​​​ចំពោះ​​​ការ​​​រិះ​​​គន់​​​ជា​​​រឿយៗ​​​អំពី​​​ការ​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​ពី​​​សំណាក់​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ ប៉ុន្តែ​​​ក្នុង​​​ពេល​​​ជាមួយ​​​គ្នា​​​នោះ​​​ បែរជា​​​ធ្វើ​​​គ​​​ធ្វើ​​​ថ្លង់​​​​​​ពេល​​​លោក​​​​​​ សម រង្ស៊ី ប្រើ​​​ភាសា​​​រើស​​​អើង​​​ជាតិ​​​សាសន៍​​​ជាមួយ​​​វៀតណាម​​​អំឡុង​​​យុទ្ធនាការ​​​ឃោសនា​​​រក​​​សំឡេង​​​ឆ្នោត​​​។ លោក ម៉ូស័រ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ថា សហ​​​ភាព​​​អឺរ៉ុប​​​កំពុង​​​ពិចារណា​​​ពី​​​ការ​​​ឆ្លើយ​​​តប​​​ចំពោះ​​​ការ​​​ប្រើ​​​ភាសា​​​រើស​​​អើង​​​របស់​​​លោក សម រង្ស៊ី នេះ​​​។

កាល​​​ពី​​​ម្សិលមិញ លោក អ៊ាង សុផាល្លែត ជំនួយ​​​ការ​​​ផ្ទាល់​​​របស់​​​លោក ហ៊ុន សែន បាន​​​ផ្ដល់​​​ព័ត៌មាន​​​​​​ដូច​​​គ្នា​​​អំពី​​​ជំនួប​​​​​រវាង​​​លោក ហ៊ុន សែន និង​​​លោក ម៉ូស័រ ហើយ​​​ថា លោក​​​នាយ​​​ក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​បាន​​​ផ្ញើ​​​សារ​​​ព្រមាន​​​ដូច​​​គ្នា​​​នេះ​​​តាម​​​រយៈ​​​ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូ​​ត​​​ចិន​​​​​​ ពូ ជាំងគ័រ (Bu Jianguo) នៅព្រឹក​​​ថ្ងៃ​​​ដដែល​​​នោះ​​​។

លោក សុផាល្លែត បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “ ក្នុង​​​ករណី​​​ពួក​​​គេ​​​ [ គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​] ធ្វើ​​​ពហិកា​​​ ឬ​​​បោះ​​​បង់​​​អាសនៈ​​​របស់​​​ខ្លួន​​​នោះ​​​ វា​​​អាច​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ដក​​​យក​​​ និង​​​បែង​​​ចែក​​​ក្នុង​​​ចំណោម​​​គណបក្ស​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ទៀត​​​ ហើយ​​​ពួក​​​គេ​​​នឹង​​​ស្បថ​​​ចូល​​​កាន់​​​តំណែង​​​។ បន្ទាប់​​​ពី​​​សមាជិក​​​សភា​​​ថ្មី​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ប្រកាស​​​ឈ្មោះ​​​ និង​​​ស្បថ​​​ចូល​​​កាន់​​​តំណែង​​​ហើយ​​​នោះ ​​​គេ​​​នឹង​​​បង្កើត​​​​​​​​​រដ្ឋាភិបាល​​​”។

លោក​​​បានបន្ត​​​ថា លោក ហ៊ុន សែន ក៏​​​បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​ការ​​​បក​​​ស្រាយ​​​រដ្ឋ​​​ធម្មនុញ្ញ​​​ដែល​​​ថា រដ្ឋ​​​សភា​​​ជាតិ​​​តម្រូវ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​​​​លើស​​​ពី​​​ចំនួន​​​ភាគ​​​ច្រើន​​​ដាច់​​​ខាត​​​ ដើម្បី​​​ចាប់​​​ផ្ដើម​​​សម័យ​​​ប្រជុំ​​​លើក​​​ដំបូង​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ក្រោយ​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​។

លោក សុផាល្លែត ក៏​​​បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ផង​​​ដែរ​​​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​លទ្ធភាព​​​នៃ​​​ការ​​​បង្កើត​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ចម្រុះ​​​ជាមួយ​​​​​​គណ​​​បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​។ លោក​​​បាន​​​ថ្លែង​​​ថា “ សម្ដេច [លោក ហ៊ុន សែន] បាន​​​ផ្ញើសារ​​​ទៅ​​​សហ​​​ភាព​​​អឺរ៉ុប​​​ និង​​​គណបក្ស​​ប្រឆាំង​​​រួច​​​ហើយ​​​ថា វា​​​មិន​​​អាច​​​ទៅ​​​រួច​​​ទេ​​​ ព្រោះ​​​វា​​​ផ្ទុយ​​​ពី​​​គោល​​​ការណ៍​​​ប្រជា​​​ធិប​​​តេយ្យ​​​ ដែល​​​តម្រូវ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​រដ្ឋាភិបាលមួយ​​​​​​ និង​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​មួយ​​​”។

ប៉ុន្តែ ក្រោយសន្និសីទ​​​កាសែត​​​ដំបូង​​​របស់​​​លោក​​​ ក្រុម​​​អ្នក​​​យក​​​ព័ត៌មាន​​​ត្រូវ​​​លោក​​​ហៅ​​​ឲ្យ​​​មក​​​ការិយាល័យ​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​វិញ​​​រយៈ​​​ពេល​​​ប្រហែល​​​មួយ​​​ម៉ោង​​​ក្រោយ​​​មក​​​ដើម្បី​​​ប្រាប់​​​ថា សន្និសីទ​​​កាសែត​​​ដំបូង​​​របស់​​​លោក​​​ គឺ​​​មិន​​​ត្រឹម​​​ត្រូវ​​​ទេ​​​។

ក្នុង​​​សន្និសីទ​​​កាសែត​​​លើក​​​ទី២ លោក សុផាល្លែត​​​ បាន​​​ចៀស​​​វាង​​​មិន​​​និយាយអំ​​​​​​ពី​​​ចំណុច​​​ភាគ​​​ច្រើន​​​ ដែល​​​លោក​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​​​ពី​​​ដំបូង​​​ ដែល​​​បាន​​​និយាយ​​​ដូច្នេះ​​​វិញ​​​ថា ទាំង​​​ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​ចិន និង​​​ឯកអគ្គ​​​រដ្ឋ​​​ទូត​​​អាល្លឺម៉ង់​​​ បាន​​​អប​​​អរ​​​សាទរ​​​លោក ហ៊ុន សែន ចំពោះ​​​ការ​​​ទទួល​​​បាន​​​ជ័យ​​​ជម្នះ​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​។

លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “ ឯកឧត្ដម​​​ វ៉ូលហ្គាំង ក៏​​​បាន​​​អប​​​អរ​​​សាទរ​​​សម្ដេ​​ច​​​ចំពោះ​​​ជ័យ​​​ជម្នះ​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​ ផងដែរ ហើយ​​​បាន​​​និយាយ​​​ថា អធិការបតី​​​របស់​​​គាត់​​​ គឺ​​​លោក​​​ស្រី​​​ អ៊ែន​​​ជីឡា មើគែល ប្រាកដ​​​ជានឹង​​​​​​មាន​​​​​​ក្ដី សោមន​​​ស្ស​​​រីក​​​រាយ​​​ខ្លាំង​​​ណាស់​​​ ប្រសិន​​​បើ​​​គាត់​​​បាន​​​ឈ្នះ​​​​​អាសនៈ​​​ភាគ​​​ច្រើន​​​​​​ដូច​​​គណ​​​បក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា​​​នោះ​​​”។ លោក ម៉ូស័រ បាន​​​បញ្ជាក់​​​នៅពេល​​​ក្រោយ​​​មក​​​ថា លោក​​​ពិត​​​ជា​​​បាន​​​អប​​​អរ​​​សាទរ​​​លោក​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​​​​ចំពោះ​​​ជ័យ​​​ជម្នះ​​​ដោយ​​​ “ ផ្អែក​​​លើ​​​លទ្ធផល​​​បឋម​​​” មែន​​​៕

ប្រែ​​​សម្រួល​​​ដោយ ភួន ច័ន្ទសេរីវុធ

© 2013, ខេមបូឌា ដេលី. រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង។ មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ដក​ស្រង់​នូវ​ផ្នែក​ណា​មួយ​ នៃ​ការ​ចេញផ្សាយ​នេះ  តាម​រយៈ​ការ​បោះពុម្ព តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិច​ត្រូនិច ផ្សាយ​តាម​រលក​ធាតុអាកាស  សរសេរ​ឡើង​វិញ ឬ​ចែកចាយ​ដោយ​គ្មាន​ការ​យល់ព្រម​ជា​លាយ​លក្ខណ៍​អក្សរ​ពី​ចាងហ្វាង​ការ​ផ្សាយ​ឡើយ។

ព័ត៌មាន​ថ្មីៗ

កាលពី​ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​មុនបន្ទាប់ពី​កម្មករ​២​នាក់​ស្លាប់​ពេលដែល​ពិដាន​ធ្លាក់​លើនៅ​រោងចក្រវិងស្តាស៊ូក្នុង​ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺលោកអិុតសំហេងរដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការងារ​នា​ពេល​នោះ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថាក្រសួង​នានា​នឹង​”ពិនិត្យ​អគារ​រោងចក្រ​ទាំងអស់​ដែល​កំពុង​ប្រើ​សព្វ​ថ្ងៃ”។ ប៉ុន្តែ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារគឺ​រយៈ​១៧​ខែ​បន្ទាប់ពី​ការ​បាក់​ស្រុត​រោងចក្រ​ស្លាប់​មនុស្ស​នោះជាន់​ផ្ទាល់​ដី​នៅ​រោងចក្រនីស៊ីគូ Nishiku Enterprise របស់​ចិន​ក្នុង​ខេត្ត​តាកែវបានស្រុតបណ្តាល​ឲ្យ​កម្មករ​យ៉ាង​ហោចណាស់​៨​នាក់​រង​របួសជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​កង្វល់​ជាថ្មី​ទៀត​អំពី​ការ​ខ្វះ​ស្តង់ដា​សំណង់​ក្នុង​វិស័យ​កាត់ដេរ​នៅ​កម្ពុជា។ យោងតាម​លោកស្រីជិលថាកឃើប្រធាន​ទីប្រឹក្សា​បច្ចេកទេស​សម្រាប់​កម្មវិធី​រោងចក្រ​ល្អ​ប្រសើរ​នៅ​កម្ពុជារបស់​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ​បាន​ឲ្យ​ដឹងថាហានិភ័យ​ជា​បន្ត​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​សំណង់​គ្មាន​ស្តង់ដា​នៅ​តាម​អគារ​រោងចក្រ​ ត្រូវ​លើក​បង្ហាញ​ក្នុង​របាយការណ៍​មិន​បញ្ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​មួយ​មាន​ឈ្មោះ​ថាអគ្គិភ័យ​វិស័យ​កាត់ដេរ​និង​ស្បែកជើងនិង​ហានិភ័យ​ចំពោះ​សុវត្ថិភាព​អគារ។ លោកស្រីថាកឃើបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថារបាយការណ៍ដែល​បាន​វាយ​តម្លៃ​រោងចក្រ​៩​កន្លែងនិង​ចងក្រង​ដោយ​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិជាមួយ​នឹងសាជីវកម្ម​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិនិយាយ​លម្អិត​អំពី​”ការ​មិន​ដាក់​សរសៃ​ដែក​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​សំណង់” គឺ​ជា​ការ​គំរាម​មួយ​ដល់​សុវត្ថិភាព​របស់​កម្មករដែល​លោក​ស្រីថាកឃើមាន​ប្រសាសន៍​ថាជា​មូលហេតុ​នៃ​ការ​បាក់​ស្រុត​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ។ លោកស្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ការ​បាក់​ស្រុតដែល​ក្នុង​ហេតុការណ៍​នោះជាន់​រោងចក្រ​ប្រវែង​៥០​ម៉ែត្រ​បាន​បាក់​ស្រុត​ចុះ​ប្រហែល​៣​ម៉ែត្រ​ចូល​ក្នុង​អាងទឹក​នៅ​ពីក្រោម​ ថា “នោះ​ហើយ​ជាអ្វី​ដែល​ពិតប្រាកដ​នោះ”។ លោកស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “អ្វី​ដែល​របាយការណ៍​នេះ​លើកឡើង​ដែរគឺ​ការ​គ្មាន​ច្បាប់​និង​បទប្បញ្ញត្តិ​ផ្លូវការ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជាអាចជា​កត្តា​ធំ​ជាងគេដែល​បណ្តោយ​ឲ្យ​មាន​សំណង់​អន់ៗ]”។ តែទោះជា​យ៉ាង​នេះក្តីកម្មវិធី​រោងចក្រ​ល្អ​ប្រសើរ​មិន​ត្រួត​ពិនិត្យ​សំណង់​របស់​រោងចក្រ​ដែល​ខ្លួន​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​នោះ​ទេ។ដូច្នេះថ្វីបើ​អគារ​មាន​គុណភាពអន់​ក៏ដោយក៏រោងចក្រនីស៊ីគូទទួល​បាន​ពិន្ទុ​ដ៏​ល្អ​ក្នុង​សន្ទស្សន៍​តម្លាភាព​របស់​កម្មវិធី​រោងចក្រ​កាន់តែ​ប្រសើរដែល​តាម​ដាន​លក្ខខណ្ឌ​ការងារប្រាក់ខែនិង​វិធានការ​សុវត្ថិភាព​ដែរ។ លោកស្រីថាកឃើមាន​ប្រសាសន៍​ទៀត​ថាកម្មវិធី​រោងចក្រ​កាន់តែ​ប្រសើរ​មិន​ត្រួត​ពិនិត្យ​សំណង់រោងចក្រ​ទេដោយសារ​ការ​ខ្វះ​ច្បាប់​សំណង់​ស្តង់ដា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។លោក​ស្រី​បាន​បន្ថែម​ថា “យើង​ពិនិត្យ​ទៅលើ​ស្តង់ដា​ក្នុង​ប្រទេស​នេះហើយ​ឥឡូវ​នេះមិន​មាន​ស្តង់ដា​ទេដូច្នេះនោះហើយ​ជា​បញ្ហា​ពិត​ប្រាកដ”។ លោកដេវវែលស៍នាយក​ប្រចាំ​ប្រទេស​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សាមគ្គីភាព Solidarity Center មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​អាមេរិកដែល​គាំទ្រ​សិទ្ធិ​កម្មករបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថាឧប្បត្តិហេតុ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារបាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​ថាការ​សន្យា​ពី​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ចំពោះ​ការ​ពង្រឹង​ស្តង់ដា​អគារគឺឥត​ន័យ​តែ​ម្តង។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “អ្នក​បាន​គិត​ហើយ​ថាបន្ទាប់ពី​រយៈ​ពេល​មួយ​ឆ្នាំ​កន្លះនឹង​មាន​ការ​ប្រសើរ​ឡើង​ជា​ខ្លាំង។ជា​ទ្រឹស្តីខ្ញុំ​គិតថានាយកដ្ឋាន​គ្រប់គ្រង​ដែនដី​និង​ផែនការ​មាន​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​បន្ថែមប៉ុន្តែក្នុង​ន័យ​ពង្រឹង​ច្បាប់ខ្ញុំ​មិន​ឃើញ​មាន​ការ​ប្រសើរ​ឡើង​ណាមួយ​ឡើយ”។ លោកវេលស៍មាន​ប្រសាសន៍​ថាគោល​នយោបាយ​កម្មវិធី​រោងចក្រ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ដែល​មិន​ត្រួត​ពិនិត្យ​សំណង់​អគារ​រោងចក្រគឺ​”ទុក​ចន្លោះ​ប្រហោង​ដ៏​ធំ”​ទាក់ទិន​នឹង​ស្តង់ដា​សុវត្ថិភាព។ លោក​បាន​បន្ត​ទៀត​ថា ” កម្មវិធី​រោងចក្រ​កាន់តែ​ប្រសើរ​របស់​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ​មាន​ភារកិច្ច​ត្រួត​ពិនិត្យ​រោងចក្រប៉ុន្តែ​វា​មិន​មែន​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​ខ្លួន​ទេហើយ​គេ​បើក​ចំហ​ណាស់​អំពី​បញ្ហា​នេះដើម្បី​វាយ​តម្លៃ​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​រូបវន្ត​របស់​រោងចក្រ។ដូច្នេះប្រសិនបើ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ត្រឹម​ត្រូវវា​បង្កើត​ភាព​ងាយ​រងគ្រោះ​សម្បើម​ណាស់​ចំពោះ​កម្មករ”។ លោកចូអែលប្រេស្តុនទីប្រឹក្សា​ការងារ​មជ្ឈ​មណ្ឌលអប់រំ​ច្បាប់​សម្រាប់​សហគមន៍បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថាម្ចាស់​រោងចក្រ​និង​ក្រុមហ៊ុន​អន្តរជាតិ​ល្បីៗ​គួរ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ឧបទ្ទវហេតុ​បែប​នេះប៉ុន្តែ​ថាក្រសួង​ការងារ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចុង​ក្រោយ។ លោក​បាន​លើកឡើង​ទៀតថា “យើង​ត្រូវ​ចងចាំ​ថាការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​បឋម​ចំពោះ​បទប្បញ្ញត្តិ​សុវត្ថិភាព​ការងារ​នៃ​វិស័យ​កាត់ដេរគឺ​ស្ថិតលើ​រដ្ឋាភិបាល”។ លោកវង់សុវ៉ានអគ្គនាយក​រង​នៃ​នាយកដ្ឋានដោះស្រាយ​វិវាទ​ការងារ​នៅ​ក្រសួង​ការងារបាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ថាអាជ្ញាធរ​មាន​ផែនការ​ចុះ​ទៅ​ពិនិត្យ​រោងចក្រ​នៅ​សប្តាហ៍​នេះដោយសារ​មាន​ការ​ស្រុត​អគារ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “គណៈកម្មការ​ជំនាញ​មួយ​នឹង​ទៅ​ពិនិត្យ​មិន​ត្រឹមតែ​អគារ​ស្រុត​នោះ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេប៉ុន្តែ​យើង​ក៏​នឹង​ពិនិត្យ​រោងចក្រ​ផ្សេងទៀត​ដែរ”៕មានិត  

យោងតាម​ឯកសារ​ចម្លង​មួយ​ច្បាប់​ដែល​ទទួល​បាន​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ព្រះរាជ​ក្រឹត្យ​មួយ​ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា​ដោយ​លោក ជា ស៊ីម ប្រមុខរដ្ឋ​ស្តីទី បាន​សម្រេច​តែងតាំង​ទីប្រឹក្សា​និង​ជំនួយការ​៦៣​រូប​របស់​លោក​ ងួន ញ៉ិល អនុ​ប្រធាន​ទី២​នៃ​រដ្ឋសភា។ ការ​តែងតាំង​ថ្មី​ក្នុង​ព្រះរាជក្រឹត្យ​ ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ដោយ​លោក ជា ស៊ីម ពេល​ព្រះរាជ​អវត្តមាន​ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥​ខែ​កញ្ញា រូម​មាន​សមាជិក​សភា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក ញ៉ែម ថាវី និងលោក ស៊ីក ប៊ុនហុក។ ព័ត៌មាន​នៃ​ការ​តែងតាំង​ថ្មី​នេះ​មាន​ឡើង​មួយ​ខែ​បន្ទាប់ពី​លោក កឹម សុខា​ អនុ​ប្រធាន​ទី​១​ នៃ​រដ្ឋសភា ហើយ​ក៏​ជា​អនុ​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែរ​នោះ បាន​រង​ការ​រិះគន់​ចំពោះ​ការ​តែងតាំង​ទីប្រឹក្សា​២១​របស់​លោក។ កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ លោក ស៊ុន​ ឆ័យ​ ប្រធាន​ក្រុម​អ្នកតំណាង​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​​​ បាន​រិះគន់​បញ្ជី​ទីប្រឹក្សា​ថ្មី​របស់​លោក ងួន ញ៉ិល ​ដែល​រួម​មាន​មនុស្ស​៣​នាក់ ដែល​មាន​ត្រកូល​ដូច​លោក ងួន ញ៉ិល។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ជាយូរ​មក​ហើយ យើង​បាន​ឃើញ​ទីប្រឹក្សា​លោក ងួន ញ៉ិល ពួកគេ​ជា​សាច់ញាតិ​របស់​គាត់ ហើយ​គេ​គ្រាន់តែ​តែងតាំង​ពួកគេ​ដើម្បី​យក​លុយ ឬ​ប្រើ​ឈ្មោះ​របស់​ពួកគេ​ជា​ទីប្រឹក្សា​ដើម្បី​ធ្វើ​ខុស​ប៉ុណ្ណោះ”។ លោក ងួន ញ៉ិល មិន​អាច​ទាក់ទង​បាន​ទេ […]

កាលពី​ម្សិលមិញ​ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ និង​តំណាង​សហគមន៍​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​បើកចំហ​ជា​សាធារណៈ​ចំពោះ​​ការដាក់​​ដេញ​ថ្លៃ​ឈើ​ដែល​រឹប​អូស​បាន​ និង​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​លុប​ចោល​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក ទ្រី ភាព ទិញ​យក​ឈើ​ទាំង​អស់​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​រឹបអូស​បាន​​។ ​បញ្ហាទាំង​ពីរ​នេះ​ជា​បញ្ហា​ដែល​ពួកគេ​បាន​រិះគន់​ថា បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​ទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​មួយ​ក្នុង​រាជ​ធានីភ្នំពេញ ​តំណាង​វេទិកា​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​អប់រំ​ច្បាប់​សម្រាប់​សហគមន៍​ត្រូវ​បាន​ចូល​រួម​ដោយ​​អ្នកភូមិ​ចំនួន​បីនាក់​មកពី​ខេត្ត​ក្រចេះ មណ្ឌលគិរី និង​ខេត្ត​ព្រះវិហារ ដែល​ស្ដីបន្ទោស​លើ​​អ្នក​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​យ៉ាង​ច្រើន​ចំពោះ​ការ​​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ព្រៃ​សហគមន៍​របស់​ពួកគាត់​។ យោង​តាម​របាយការណ៍​ថ្មី​មួយ​ពីក្រសួង​កសិកម្ម​​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​ដោះ​ស្រាយ​សំណុំរឿង​ចំនួន​១.៨៩១​ដែល​ទាក់​ទិន​នឹង​បទ​ល្មើស​ព្រៃ​ឈើ និង​ការ​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​អំឡុង​រយៈ​ពេល​៩ខែ​ដំបូង​នៃ​ឆ្នាំ​នេះ​។ របាយការណ៍​នេះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​បន្ត​ថា ករណី​ភាគច្រើន​​ត្រូវ​បាន​ដោះ​ស្រាយ​ដោយ​តុលាការ​ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​ពន្យល់​ថា​តើ​អ្វី​​បាន​កើត​ឡើង​​នៅ​​ក្នុង​តុលាការ​ឡើយ​។ របាយការណ៍​នេះ​ក៏​បាន​ឲ្យ​ដឹង​បន្ថែម​ទៀត​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​រឹបអូស​ឈើ​ចំនួន​១.៦០១ម៉ែត្រគូប ឈើ​អារ​​រួច​ចំនួន​៤.១៦២ម៉ែត្រគូប និង​ឈើ​មាន​តម្លៃ​បំផុត​[ឈើ​គ្រញូង]​ចំនួន​១០៥​ម៉ែត្រ​គូប​។ លោក តឹក​ វណ្ណារា៉ ​​ប្រធាន​វេទិកា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ចំនួន​ឈើ​ដែល​រឹបអូស​បាន​ទាំង​នោះ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពីការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​យ៉ាង​ច្រើន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​”។ លោក​បាន​ចាត់​ទុក​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ទាំង​​នេះ​ជា​សោក​នាដកម្ម​ជាតិ​។ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ និង​អ្នក​ភូមិ​​បាន​ស្ដីបន្ទោស​បញ្ហា​ដែល​កើត​មាន​យ៉ាង​ច្រើន​នេះ​លើ​របៀប​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ដោះ​ស្រាយ​ចំពោះឈើ​​ដែល​ខ្លួន​រឹបអូស​បាន​។ ​​ តាម​ច្បាប់ ឈើ​ដែល​រឹបអូស​បានទាំង​អស់​ត្រូវ​ដាក់​ដេញ​ថ្លៃ​ជាសាធារណៈ​។ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​បាន​លើក​ឡើង​ថា តាមពិត​ទៅ​អង្គការ​មិន​ដែល​​ឃើញ​ថា មាន​ការ​ដាក់​ដេញ​ថ្លៃ​នោះ​ទេ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​បដិសេធ​មិន​ផ្ដល់​ព័ត៌មាន​អំពី​ដំណើរ​ការ​នេះ​ឡើយ​។ ព័ត៌មាន​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្ដល់​នោះ គឺ​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង​ត្រឹម​តែ​អ្នក​ដែល​ឈ្នះ​ក្នុង​ការ​ដេញ​ថ្លៃ​ប៉ុណ្ណោះ។ កាលពី​ពីរបី​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ​ ការ​ឈ្នះ​ក្នុង​ការ​ដេញ​ថ្លៃទាំង​អស់​គឺ​សុទ្ធ​តែ​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​លោក ទ្រី ភាព ដែល​បន្ទាប់​មក​បាន​បន្ត​លក់​ឈើ​ទាំង​នោះ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ ដោយ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណេញ​​រាប់​លាន​ដុល្លារ​។ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​បាន​លើក​ឡើង​បន្ត​ទៀត​ថា ដំណើរ​ការបែប​​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​ដែល​ក៏ទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណេញពី​ការ​ដេញ​ថ្លៃ​​ដែរ​នោះ គ្មាន​បំណង​បញ្ឈប់​ការ​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​​ដែល​អាច​ជួយ​ឲ្យ​លោក ទ្រី ភាព អាច​ទិញ​បាន​ឈើ​បន្តទៀត​​​នោះ​ឡើយ​។ ក្នុង​ចំណោមអនុសាសន៍​ដែល​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល […]

នៅ​ពេល​កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​កម្ពុជា​​បាន​ជួប​ជុំគ្នា​​នៅ​ក្នុង​ពិធីមួយ​​កាលពី​ម្សិលមិញ ​មុន​បេសកកម្ម​រក្សា​សន្តិភាព​​រយៈ​ពេល​មួយ​ឆ្នាំទៅ​កាន់​សាធារណរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​កណ្ដាល​​ មន្ត្រី​យោធា​​បាន​សម្ដែង​​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​​ការ​ផ្ទុះ​នៃ​មេរោគ​អេបូឡា ដែល​កំពុង​រាតត្បាត​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​តំបន់​អាហ្វ្រិក​ខាង​លិច​។ កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​កម្ពុជា​​គ្រោង​ធ្វើ​ដំណើរ​ចាក​ចេញ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាលពី​ពេល​រសៀល​​ម្សិលមិញ ប៉ុន្តែ​​ឧត្ដមសេនីយ៍ សែម សុវណ្ណី អគ្គនាយក​មជ្ឈមណ្ឌលជាតិ​នៃ​កង​កម្លាំង​រក្សាសន្តិភាព​​បាន​ឲ្យ​ដឹង​កាលពី​យប់​មិញ​ថា បេសកកម្ម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពន្យារ​ពេល​ប្រហែល​ពីរ​សប្ដាហ៍​ ព្រោះ​កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​​ចំនួន​២០​នាក់​ ដែល​ត្រូវបាន​​បញ្ជូន​​ឲ្យទៅមុន​ដើម្បី​​​សាង​សង់​កន្លែង​ស្នាក់​នៅ​សម្រាប់​កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​ដែល​គ្រោង​នឹង​ចាក​ចេញ​នេះ​​នៅ​មិន​ទាន់​បញ្ចប់​ការ​សាង​សង់​របស់​ខ្លួន​នៅ​ឡើយ​ទេ​។ អំឡុង​ពិធី​រយៈ​ពេល​ពីរ​ម៉ោង​នៅ​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​អាកាស​ពោធិ៍ចិនតុង ​នាយ​ឧត្ដមសេនីយ៍ ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ​បាន​លើក​ឡើង​ថា ទោះ​បី​ជា​​កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​ចំនួន​១៩៦​​រូប​មកពី​កង​​វិស្វកម្ម​លេខ​៩៤៥​​​​បាន​ហ្វឹក​ហាត់​​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ប្រសើរ​​ក៏ដោយ តែ​ការទៅ​បំពេញ​បេសកកម្ម​​​របស់​ពួកគេ​លើក​នេះ​អាច​នឹង​ប្រឈម​ការ​លំបាក​។ នាយឧត្ដមសេនីយ៍ ទៀ បាញ់ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​”[​ការ​ហ្វឹកហាត់​] គឺ​វា​លំបាក​​គ្រប់​គ្រាន់​សម្រាប់​ពួកគេ​។ ប៉ុន្តែ​ភាព​ខុស​គ្នា​នៅ​សាធារណរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​កណ្ដាល​ គឺ​ទីតាំង​ភូមិ​សាស្ត្រ​ នយោបាយ និង​វប្បធម៌។ មិន​គ្រាន់​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ ឥឡូវ​នេះ​តំបន់​អាហ្វ្រិក​ ​កំពុង​តែ​ជួប​នឹង​ការ​ផ្ទុះ​ឡើង​នៃ​មេរោគ​​អេបូឡា​ទៀត​”។ ​យោង​តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភព​លោក​ (WHO) បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មកទល់​ពេល​នេះ​ ការ​ផ្ទុះ​ឡើង​នៃ​មេរោគ​អេបូឡា​នៅ​តំបន់​អាហ្វ្រិក​ខា​ង​លិច​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ចំនួន​៩.១៧៨​នាក់​ឆ្លង​មេរោគ​នេះ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ចំនួន​៤.៥៤៦​នាក់​បាន​បាត់​បង់ជីវិត​។ ករណី​ឆ្លង​ និង​ស្លាប់​ភាគ​ច្រើន​​គឺ​កើត​ឡើង​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​តំបន់​អាហ្វ្រិក​ខាង​លិច​មួយ​ចំនួន​ ដូច​ជា​ប្រទេស​ហ្គីណេ លីបេរីយ៉ា និង​សៀរ៉ាឡេអូន​ជាដើម​។ សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិក​កណ្ដាល​ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាហ្វ្រិក​កណ្ដាល​មិន​ទាន់​មាន​សេចក្ដី​រាយការណ៍​ពី​ករណី​ឆ្លង​មេរោគ​អេបូឡា​នៅ​ឡើុយ​ទេ​​ អំឡុង​ការ​ផ្ទុះ​ឡើង​នៃ​មេរោគ​នេះ​ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ ប៉ុន្តែ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក​​បាន​លើក​ឡើង​ថា មេរោគ​នេះ​អាច​រីក​រាល​ដាល​ដល់​ប្រទេស​​នេះ​។ បន្ទាប់ពី​ពិធី​កាលពី​ម្សិលមិញ កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​មួយ​ចំនួន​​បាន​លើក​ឡើង​ថា ខ្លួន​មាន​មោទនភាព​ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​បេសកកម្ម​នេះ​ ប៉ុន្តែ​ក៏​ព្រួយបារម្ភ​​ខ្លាច​ក្រែង​ឆ្លង​មេរោគ​អេបូឡា​នេះ​ផង​ដែរ​។ វរសេនីយ៍ឯក ខាំ […]

យោង​​​តាម​​​ការ​​​សិក្សា​​​ថ្មី​​​មួយ​​​​​​ចេញ​​​ផ្សាយ​​​កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ បាន​​​រក​​​ឃើញ​​​ថា ជាង​​​ពាក់​​​កណ្តាល​​​នៃ​​​ពល​​​រដ្ឋ​​​ខ្មែរ​​​ទាំង​​​អស់​​​ដែល​​​មាន​​​អាយុ​​​ក្រោម​​​១៨​​​​​​ឆ្នាំ​​​ បាន​​​ក្លាយ​​​ជា​​​ជន​​​រង​​​គ្រោះ​​​នៃ​​​អំពើ​​​ហិង្សា​​​លើ​​​រាង​​​កាយ​​​​​​យ៉ាង​​​ហោច​​​ណាស់​​​ម្តង​​​ ចំណែក​​​ឯស្ត្រី​​​​​​ជាង​​​៦ភាគ​​​រយ​​​ និង​​​បុរស​​​៥ភាគ​​​រយ​​​​​​​​​បាន​​​ទទួល​​​រង​​​ការ​​​​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​ផ្លូវ​​​ភេទ​​​កាល​​​ពីវ័យ​​​កុមារ​​​។ ការ​​​សិក្សា​​​ស្រាវជ្រាវ​​​ដែល​​​ធ្វើ​​​ឡើង​​​រួម​​​គ្នា​​​ដោយ​​​អង្គការ​​​យូនីសេហ្វ​​​ វិទ្យាស្ថាន​​​ជាតិ​​​ស្ថិត​​ិ​​​ក្រសួង​​​ផែន​​​ការ​​​ ក្រសួង​​​កិច្ច​​​ការ​​​នារី​​​ និ​​​ង​​​ក្រសួង​​​សង្គម​​​កិច្ច​​​នេះ ​​​បាន​​​ស្ទង់​​​មតិ​​​កុមារ​​​ និង​​​មនុស្ស​​​ពេញ​​​វ័យ​​​ចំនួន​​​២.៣៧៦​​​នាក់​​​ដែល​​​មាន​​​អាយុ​​​ចន្លោះ​​ពី​​​១៣​​​ឆ្នាំ ដល់​​​២៤​​​ឆ្នាំ​​​នៅ​​​ទូទាំង​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​នៅ​​​ក្នុង​​​​​​ខែ​​​កុម្ភៈ​​​ និង​​​​​​ខែ​​​មីនា ឆ្នាំ​​​មុន​​​។ អ្នក​​​​​​ឆ្លើយ​​​គឺ​​​ជា​​​​​​ឪពុក​​​ម្តាយ​​​ដែល​​​បាន​​​ឆ្លើយ​​​សំណួរ​​​ស្តីពី​​​កូន​​​ៗ​​​របស់​​​​​​ខ្លួន។ ការសិក្សា​​​នេះ​​​ក៏​​​បាន​​​រក​​​ឃើញ​​​ដែរ​​​ថា មួ​​​យ​​​ភាគ​​​បួន​​​នៃ​​​កុមារ​​​កម្ពុជា​​​ បានទទួល​​​​​​រង​​​ការ​​​បំពាន​​​ផ្លូវ​​​អារម្មណ៍​​​ដែល​​​គេ​​​កំណត់​​​ថា​​​ជា​​​ការ​​​បំពាន​​​តាម​​​រយៈ​​​ “​​​ពាក្យ​​​សម្ដី​​​”។ នៅ​​​ក្នុង​​​ករណី​​​នៃ​​​ការ​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​ទាំង​​​បី​​​ប្រភេទ​​​ ​​​ភាគ​​​ច្រើន​​ឪពុក​​​ម្តាយ​​​ និង​​​គ្រូបង្រៀន​​​​​​ជា​​​ជន​​​ល្មើស​​​​​​ បន្ទាប់​​​មក​​​គឺ​​​អ្នក​​​រស់​​​នៅ​​​ក្នុង​​​សហគមន៍​​​​​​ជា​​​មួយ​​​ជន​​​រង​​​គ្រោះ​​​។ ការសិក្សា​​​នេះ​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា “ជន​​​ល្មើស​​​ភាគ ច្រើន​​​ ដែល​​​ប្រើ​​​អំពើ​​​ហិង្សា​​​លើ​​​រាង​​​​​​កាយ​​​​​​វ័យ​​​កុមារ គឺឪពុក​​​ ហើយ​​​ជា​​​ពិសេស​​​ម្តាយ​​​”។ លោក​​​ស្រី អឹុង គន្ថាផាវី រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​​​​ក្រសួង​​​​​​កិច្ច​​​​​​ការ​​​នារី​​​​​​ បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​​​​ទៅ​​​កាន់​​​​​​​​​ក្រុម​​​អ្នក​​​យក​​​ព័ត៌​​​មាន​​​នៅ​​​ខាង​​​ក្រៅ​​​ពិធី​​​​​​បញ្ចេញ​​​របាយការណ៍​​​សិក្សា​​​​​​នេះដែល​​​រៀប​​​ចំ​​​ឡើង​​​នៅ​​​សណ្ឋាគារ​​​សូហ្វីតែល ក្នុង​​​រាជ​​​ធានី​​​ភ្នំពេញ​​​​​​​​​ថា ទន្ទឹម​​​​​​នឹង​​​លទ្ធផល​​​បង្ហាញ​​​ថា ការ​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​លើ​​​កុមារ​​​មាន​​​ការ​​​រាល​​​ដាល​​​​​ ​​​វា​​​ក៏​​​បង្ហាញពី​​​ការ​​​​​​ប្តេជ្ញា​​​ចិត្ត​​​​​​របស់​​រដ្ឋា​​​ភិបាល​​​ដែរ​​​ក្នុង​​​ការ​​​ដោះ​​​ស្រាយ​​​បញ្ហា​​​នេះ​​​។ លោក​​​ស្រី​​​បាន​​​​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ទៀត​​​ថា “អ្វី​​​ដែល​​​យើង​​​បាន​​​រៀប​​​ចំ​​​ឡើង​​​នៅ​​​ថ្ងៃ​​​នេះ​​​បង្ហាញ​​​ពី​​​​​​ឆន្ទៈ​​​ និង​​​ការ​​​ប្តេជ្ញា​​​ចិត្ត​​​​​​ពិត​​​ប្រាកដ​​​របស់​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ ក្នុង​​​ការ​​​ទប់​​​ស្កាត់​​​ និង​​​កាត់​​​បន្ថយ​​​អំពើ​​​ហិង្សា​​​លើ​​​កុមារ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​”។ លោក​​​ស្រី​​​បាន​​​មាន​​​​​​ប្រសាសន៍​​​បន្ត​​​ថា ក្រ​​​សួង​​​កិច្ច​​​ការ​​​នារី​​​កំពុ​​​ងអភិវឌ្ឍកម្ម​​​វិធី​​​មួយ​​​​​​ដើម្បី​​​ផ្សព្វ​​​ផ្សាយ​​​​​​អំពី​​​វិធី​​​ថែ​​​ទាំ​​​កូន​​​ដោយ​​​មិន​​​ប្រើអំពើ​​​ហិង្សា។ លោក​​​ស្រី​​​ ម៉ាតា សាន​​​តូស​​​ ផេស (Marta Santos Pais) តំណាង​​​ពិសេស​​​របស់​​​អគ្គលេខា​​​ធិការ​​​អង្គការ​​​សហ​​​ប្រជា​​​ជាតិ​​​ទទួល​​​បន្ទុក​​​បញ្ហា​​​​​​អំពើ​​​ហិង្សា​​​លើ​​​កុមារ​​​ បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា ការ​​​សិក្សា​​​ចេញ​​​ផ្សាយ​​​កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ គឺ​​​ជាការ​​​ប្រមូល​​​ចង​​​ក្រង​​​ទិន្នន័យ​​​ដ៏ទូលំទូលាយ​​​លើក​​​ដំបូង​​​ស្តី​​​ពីការ​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​លើ​​​កុមារ​​​នៅ​​​កម្ពុជា​​​។ លោក​​​ស្រី​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ទៀត​​​ថា “រហូត​​​មក​​​ទល់​​​ពេល​​​នេះ​​​​​​ យើង​​​អាច​​​ត្រឹម​​​តែ​​​ធ្វើ​​​ការ​​​សន្និដ្ឋាន​​​ប៉ុណ្ណោះ​​​ តែ​​​ពេល​​​នេះ​​​យើង​​​មាន​​​ភ័ស្តុ​​​តាម​​​ច្បាស់​​​លាស់​​​ហើយ​​​”៕សុខុម    

The Cambodia Daily | All the News Without Fear or Favor | The Daily Newspaper of Record Since 1993